Feb 21 • 5M

മനഃശാസ്ത്ര കാഴ്ചപ്പാടുകൾ ഭാഗം - 2

Rahul Nair
Comment
Share
 
1.0×
0:00
-4:41
Open in playerListen on);
Episode details
Comments

(Disclaimer: കോവിഡ് 19 സാഹചര്യത്തിൽ സ്റ്റുഡിയോ സംവിധാനമുപയോഗിച്ചുള്ള റെക്കോഡിങ് അസാധ്യമായതിനാൽ മൊബൈൽ ഫോണിലാണ് ഈ പോഡ്കാസ്റ്റ് തയാറാക്കിയിരിക്കുന്നത്.)

ഒരു കുഞ്ഞ് ഭൂമിയിലേക്ക് പിറന്ന് വീഴുന്നത് ശൂന്യമായ ഒരു സ്ലേറ്റ് പോലെയാണെന്നാണ് ഇംഗ്ലീഷ് തത്വചിന്തകനായ ജോൺ ലോക്ക് (1632-1704) പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ആ ശൂന്യമായ സ്ലേറ്റിൽ പിന്നീട് അറിവുകൾ പതിയുന്നു. പഠിതാവിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വിദ്യാഭ്യാസ സമീപനത്തെക്കുറിച്ച് പറയുമ്പോൾ ജോൺ ലോക്കിൻ്റെ തത്വചിന്ത ഈ ആശയത്തെ എത്രത്തോളം സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയും. പഠിതാവിനെ വിദ്യാഭ്യാസ സമീപനത്തിൻ്റെ കേന്ദ്രത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിക്കുന്ന ഈ സമീപനത്തെ ലോക്കിൻ്റെ തത്വചിന്തകൾ മാത്രമല്ല, ഡേവിഡ് ഹ്യൂമിൻ്റെയും (1711-1776) ജോർജ് ബെർക്ക്ലിയുടെയും (1685-1753) ചിന്തകൾ സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്.

കുട്ടികളുടെ വികാസത്തെ അനുഭവങ്ങൾ മാത്രമല്ല ജനിതക ഘടകങ്ങളും സ്വാധീനിക്കുന്നുണ്ട് എന്നതിന് നിരവധി തെളിവുകൾ നമ്മുടെ മുന്നിലുള്ളപ്പോൾ എംപിരിസിസം അഥവാ അനുഭവവാദത്തെ ഇന്ന് അധികം ആശ്രയിക്കാറില്ല. എന്നിരുന്നാലും അനുഭവവാദത്തിന് ഇന്നും നമ്മുടെ സമൂഹത്തിന് എന്തെങ്കിലുമൊക്കെ സംഭാവന ചെയ്യാനുണ്ട്. നിലവിലുള്ള സിദ്ധാന്തം അനുസരിച്ച് ഒരു ഗവേഷണ ചോദ്യത്തെയോ അനുമാനത്തെയോ കുറിച്ചുള്ള അന്വേഷണം അനുഭവവാദം ഉൾക്കൊങ്ങുന്നു. ഇത് പരീക്ഷിക്കാവുന്നതും വിവരങ്ങളുടെ ശേഖരണവും വിശകലനവും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമാണ്. ഇതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങളെ വീണ്ടും വിശകലനം ചെയ്യുകയും അനുമാനത്തെ പിന്തുണയ്ക്കുകയോ നിരാകരിക്കുകയോ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.

അറിഞ്ഞോ അറിയാതെയോ അനുഭവവാദം ക്ലാസ് മുറികളിൽ നിരവധി സന്ദർഭങ്ങളിൽ ഉപയോഗിക്കാറുണ്ട്.

ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു കുട്ടി പ്രത്യേക ഗ്രൂപ്പ് കുട്ടികളുടെ കൂടെയിരിക്കുമ്പോൾ കൂടുതൽ വികൃതിത്തരങ്ങൾ കാണിക്കുന്നുവെന്ന് ടീച്ചർ വിശ്വസിക്കുന്നു. അതു കൊണ്ട് അധ്യാപിക ആ കുട്ടിയെ പല കുട്ടികളുടെ കൂടെ ഇരുത്തുകയും കിട്ടുന്ന ഫലങ്ങൾ വിശകലനം ചെയ്ത് തൻ്റെ വിശ്വാസം ശരിയാണോ തെറ്റാണോ എന്ന് അധ്യാപിക മനസിലാക്കാറുണ്ട്. ഇതു പോലെ തന്നെ ഒരു സഹപ്രവർത്തകൻ ആ കുട്ടി എപ്പോഴും കുരുത്തക്കേട് കാണിക്കുന്നു എന്ന് പറഞ്ഞാൽ അധ്യാപിക അവനെ ശ്രദ്ധിക്കും. എപ്പോഴാണ് ഇത്തരം പെരുമാറ്റം ഉണ്ടാവുന്നതെന്ന് നിരീക്ഷിക്കും. ഉദാഹരണത്തിന് ആദ്യ പാഠങ്ങൾ പഠിപ്പിക്കുമ്പോൾ മാത്രമാണോ, ഏതെങ്കിലും പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിലോ സമയത്തോ മാത്രമാണോ, ഉച്ചഭക്ഷണത്തിന് ശേഷം കുട്ടികളുമായി കളിക്കുമ്പോഴാണോ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ നിരീക്ഷിച്ചതിന് ശേഷം ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്തും. ഇങ്ങനെയാണ് അനുഭവവാദം ഇപ്പോഴും ക്ലാസ് മുറികളിൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്നത്.

ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ മനഃശാസ്ത്ര പരീക്ഷണശാല 1879ൽ ലെപ്സിഗ് സർവകലാശാലയിൽ വിലഹേം വുണ്ട്‌ സ്ഥാപിക്കുന്നതോടെയാണ് ശാസ്ത്രം എന്ന നിലയിൽ മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ പിറവി. മനുഷ്യമനസ്സിന്റെ പഠനത്തിന് വുണ്ട്‌ സ്വീകരിച്ച സമീപനത്തെ സ്ട്രക്ചറലിസം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ സമീപനത്തിൽ ആത്മപരിശോധനയ്ക്കാണ് പ്രാധാന്യം നൽകിയത്. നമ്മുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ഉത്തേജനങ്ങളായ പ്രകാശം, ശബ്ദം, രുചി എന്നിവയൊക്കെ ഓരോ വ്യക്തികളിലും ഉണ്ടാക്കുന്ന അനുഭവത്തെ പറ്റി അവരുടെ അനുഭവം ചോദിച്ചറിഞ്ഞു അവ ഉണ്ടാക്കുന്ന അനുഭൂതിയെപ്പറ്റി പഠിക്കാനും സ്ട്രക്ചറലിസ്റ്റുകൾ ആത്മപരിശോധന തന്നെയാണ് ഉപയോഗിച്ചത്. മനസിന്റെ ഘടനയെപ്പറ്റി പഠിക്കാൻ വുണ്ട് പ്രയോഗിച്ച ചിട്ടയായ ഈ രീതി പരീക്ഷണാത്മക മനഃശാസ്ത്രം എന്ന സമീപനത്തിന്റെ ആദ്യ ശ്രമം ആയിരുന്നു. ഫലത്തിൽ ഇതിലൂടെ മനഃശാസ്ത്രത്തെ തത്വചിന്തയിൽ നിന്ന് വേർതിരിക്കുകയും ചെയ്തു.

നിരവധി പോരായ്മകൾ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും വൈജ്ഞാനിക പ്രക്രിയകളെക്കുറിച്ചുള്ള ശാസ്ത്രീയപഠനം മുന്നോട്ടു കൊണ്ടുപോകുന്നതിൽ സ്ട്രക്ചറലിസം പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അമേരിക്കയിൽ മനുഷ്യമനസ്സിനെക്കുറിച്ച് ഉയർന്ന് വന്ന മറ്റൊരു കാഴ്ചപ്പാടാണ് ഫംഗ്ഷണലിസം. സ്ട്രക്ചറലിസത്തിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമായി ഫംഗ്ഷണലിസത്തിൽ അവബോധത്തെയും പഠനത്തെയും ബോധപൂർവ്വമായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്ന രീതിയിലും, ബോധത്തിന്റെ ഘടനയേക്കാൾ അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത പരിസ്ഥിതികളോട് ഇണങ്ങി ചേരുന്നത് ഈ പ്രവർത്തനങ്ങളെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്ന കാര്യത്തിലും പഠനം ലക്ഷ്യമിടുന്നു. ചാൾസ് ഡാർവിന്റെ പരിണാമസിദ്ധാന്തം ഈ സമീപനത്തെ ഒരുപാട് സ്വാധീനിച്ചിട്ടുണ്ട്. വില്യം ജെയിംസ് (1842-1910) ഫംഗ്ഷണലിസത്തിന്റെ ഒരു പ്രധാന വക്താവായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ Principles of Psychology എന്ന പുസ്‌തകം ശാസ്ത്രം എന്ന നിലയിലുള്ള മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയെ വളരെയധികം വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. സ്ട്രക്ചറലിസത്തെ പോലെ തന്നെ ഫംഗ്ഷണലിസവും ആധുനിക മനഃശാസ്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമല്ല എങ്കിലും മാനസിക പ്രവർത്തനങ്ങളെപ്പറ്റി പഠിക്കുന്ന കോഗ്നിറ്റീവ് സൈക്കോളജിയിലും മനഃശാസ്ത്രപരമായ സ്വഭാവസവിശേതകൾ എങ്ങനെ വികസിക്കുകയും പരിണമിക്കുകയും ചെയ്തെന്ന് പഠിക്കുന്ന എവൊല്യൂഷണറി സൈക്കോളജിയിലും അതിന്റെ പൈതൃകം പ്രകടമാണ്.

മനഃശാസ്ത്രത്തെക്കുറിച്ചുള്ള കൂടുതൽ കാഴ്ചപ്പാടുകൾ വരുന്ന ഭാഗങ്ങളിൽ നമുക്ക് ചർച്ച ചെയ്യാം.